Veel mensen die met angst, somberheid of chronische stress te maken hebben, herkennen het patroon: je probeert vervelende gedachten en gevoelens weg te duwen, te vermijden of te overwinnen, maar juist die strijd kost enorm veel energie. Acceptatie- en Commitmenttherapie, beter bekend als ACT, kiest een andere ingang. In plaats van te vechten tegen wat er in je hoofd gebeurt, leer je er ruimte voor te maken en je aandacht te richten op wat voor jou werkelijk belangrijk is.
Wat houdt ACT precies in
De kern van ACT is simpel te beschrijven, maar vraagt oefening om in de praktijk toe te passen: niet alle pijn is op te lossen, maar je kunt wel leren er anders mee om te gaan. ACT helpt je om vervelende gedachten, herinneringen of lichamelijke sensaties niet langer te zien als iets dat eerst weg moet voordat je leven verder kan. In plaats daarvan leer je deze ervaringen te accepteren als onderdeel van het leven, zonder dat ze je handelen bepalen.
Het tweede deel van de naam, commitment, draait om toewijding aan je eigen waarden. Wat vind jij belangrijk in relaties, werk, gezondheid of persoonlijke ontwikkeling? ACT helpt je concrete stappen te zetten die aansluiten bij die waarden, ook als angst, twijfel of somberheid op de achtergrond aanwezig blijven.
Het verschil met CGT
Cognitieve gedragstherapie (CGT) richt zich vaak op het herkennen en bijstellen van onhelpende gedachtepatronen: je leert gedachten te toetsen aan de werkelijkheid en ze waar nodig te corrigeren. ACT gaat een andere weg. Hier ligt de nadruk niet zozeer op het veranderen van de inhoud van gedachten, maar op het veranderen van de relatie die je ermee hebt. Een vervelende gedachte hoeft niet eerst te verdwijnen of kloppend gemaakt te worden, je leert hem te zien als slechts een gedachte, die niet per se waar of sturend hoeft te zijn. Beide methoden zijn evidence-based en worden bij Mavera GGZ ingezet, de keuze hangt af van wat het beste aansluit bij jouw situatie en voorkeur.
Voor wie kan ACT geschikt zijn
ACT wordt vaak toegepast bij klachten zoals angstklachten en piekeren, langdurige of chronische stress, en de psychologische kant van chronische pijn of lichamelijke klachten. Bij chronische pijn bijvoorbeeld helpt ACT niet om de pijn zelf weg te nemen, maar wel om minder vermijdingsgedrag te ontwikkelen en weer ruimte te maken voor activiteiten die ertoe doen. Ook bij somberheid of een verminderde levenslust kan ACT bijdragen aan meer richting en betekenis. Een eventuele diagnose wordt bij de intake altijd gesteld als voorlopige DSM-5 classificatie, niet als definitief eindoordeel.
Hoe ziet een sessie eruit
Een ACT-sessie bestaat doorgaans uit een combinatie van gesprek en oefeningen. Je behandelaar vraagt door naar wat je op dit moment tegenhoudt of vermoeit, en samen verkennen jullie hoe vermijding of strijd tegen gedachten en gevoelens daarin een rol speelt. Vervolgens wordt gewerkt met concrete technieken: defusie-oefeningen om afstand te nemen van vastzittende gedachten, het verkennen van persoonlijke waarden, en het stap voor stap opbouwen van waardengericht gedrag. Mindfulness-gebaseerde technieken, zoals aandachtsoefeningen gericht op het hier en nu, maken vaak onderdeel uit van het proces. Ze helpen om bewuster te worden van gedachten en gevoelens zonder daar meteen op te reageren.
Een erkende, bewezen aanpak
ACT is internationaal een erkende en wetenschappelijk onderbouwde behandelvorm binnen de geestelijke gezondheidszorg. Het wordt al decennia onderzocht en toegepast, en is in Nederland een van de gangbare methoden binnen de specialistische GGZ.
ACT bij Mavera GGZ
Bij Mavera GGZ in Rotterdam passen onze behandelaren ACT toe op een persoonlijke manier, afgestemd op jouw klachten, achtergrond en taal, onder regie van een BIG-geregistreerde regiebehandelaar. Behandeling is mogelijk in het Nederlands, Turks, Engels, Oekraïens, Pools, Oeigoers en Arabisch, zodat je je verhaal kunt vertellen in de taal waarin je je het meest comfortabel voelt.
Voor specialistische GGZ heb je doorgaans een geldige verwijzing nodig van een bevoegde verwijzer, meestal je huisarts. De gemiddelde aanmeldwachttijd tot de intake is ongeveer 6 weken, en de behandeling start doorgaans gemiddeld 13 weken na de intake. Tijdens het traject wordt de voortgang minstens elke drie maanden samen geëvalueerd, zodat de behandeling blijft aansluiten bij wat je nodig hebt.
Mavera GGZ heeft een contract met zorgverzekeraars DSW en RMA/RMO, en een betaalovereenkomst met Zilveren Kruis en VGZ. Houd rekening met het verplicht eigen risico, dat voor 2026 op €385 ligt.
Direct hulp nodig
ACT is geen behandeling voor acute crisissituaties. Heb je op dit moment direct hulp nodig of maak je je zorgen over je veiligheid, bel dan 112 of neem contact op met de huisartsenpost.
Meer weten of aanmelden
Wil je weten of ACT bij jouw situatie past? Neem contact op met Mavera GGZ via 010 – 254 38 96 of info@maveraggz.nl. We denken graag met je mee, ook als je nog twijfelt of dit de juiste stap is.
De informatie in dit artikel is algemeen en vervangt geen individuele diagnostiek, indicatiestelling of poliscontrole. Of behandeling passend en vergoedbaar is, wordt individueel beoordeeld.
Trefwoorden
