Sommige patronen zitten zo diep dat ze niet meer voelen als een gewoonte, maar als wie u bent. Steeds dezelfde relaties die vastlopen, steeds hetzelfde gevoel van tekortschieten, steeds dezelfde drang om controle te houden of juist te vermijden. Wanneer kortere, klachtgerichte behandelingen onvoldoende verandering brengen, kan schematherapie uitkomst bieden. Bij Mavera GGZ in Rotterdam zetten wij schematherapie in voor cliënten bij wie diepgewortelde patronen het dagelijks functioneren en de relaties met anderen blijven beïnvloeden.
Wat zijn schema’s eigenlijk?
In de schematherapie wordt een “schema” gezien als een vast patroon van denken, voelen en gedrag dat meestal is ontstaan in de kindertijd of adolescentie. Het ontstaat vaak wanneer belangrijke basisbehoeften, zoals veiligheid, erkenning, autonomie of gezonde grenzen, onvoldoende werden vervuld.
Een kind dat opgroeit met veel kritiek kan bijvoorbeeld een schema ontwikkelen rond “ik ben niet goed genoeg”. Op volwassen leeftijd duikt dit schema steeds weer op, vaak in situaties die er op het eerste gezicht weinig mee te maken hebben: op het werk, in een relatie, of in contact met vrienden. Mensen reageren daarop vaak met vaste “modi”: ze schieten in een copingstijl zoals overmatig aanpassen, vermijden, of juist boos en afstandelijk worden.
Belangrijk om te beseffen: een schema is geen karaktertrek en geen permanent gegeven. Het is een aangeleerd patroon, en aangeleerde patronen kunnen met de juiste begeleiding worden bijgesteld.
Voor wie is schematherapie bedoeld?
Schematherapie wordt vooral ingezet wanneer klachten al langere tijd bestaan en zich telkens herhalen, ondanks eerdere behandelingen. Het kan passend zijn bij:
- Persoonlijkheidsproblematiek, waaronder patronen die passen bij een voorlopige DSM-5 classificatie van een borderline persoonlijkheidsstoornis
- Terugkerende relatieproblemen, zoals steeds opnieuw vastlopen in partnerrelaties
- Chronische stemmingsklachten die samenhangen met diepliggende overtuigingen over zichzelf of anderen
- Hardnekkige patronen van vermijding, perfectionisme of afhankelijkheid
Een diagnose wordt bij Mavera GGZ altijd voorzichtig en zorgvuldig geformuleerd als een voorlopige DSM-5 classificatie. Deze dient als richtinggevend kader voor de behandeling, niet als een definitief etiket.
Hoe werkt schematherapie?
Schematherapie is een integratieve vorm van behandeling. Dat betekent dat het elementen combineert uit verschillende bewezen benaderingen:
- Cognitieve gedragstherapie (CGT), om denkpatronen te onderzoeken en bij te stellen
- Psychodynamische therapie, om de oorsprong van patronen in de levensgeschiedenis te begrijpen
- Experiëntiële technieken, zoals stoelwerk en imaginatie, om gevoelsmatig contact te maken met onderliggende behoeften
In de praktijk verkent u samen met uw behandelaar welke schema’s en modi bij u actief zijn, waar deze vandaan komen, en hoe ze momenteel uw gedrag en relaties sturen. Stap voor stap wordt gewerkt aan het herkennen van een patroon op het moment dat het zich voordoet, en aan het ontwikkelen van een gezondere, flexibelere manier van reageren.
Een langer traject, met een vaste regiebehandelaar
Omdat schema’s diepgeworteld zijn en vaak al jarenlang bestaan, is schematherapie doorgaans een langduriger traject dan bijvoorbeeld een klachtgerichte CGT-behandeling. Verandering vraagt tijd, herhaling en oefening in het dagelijks leven.
Bij Mavera GGZ wordt elk behandeltraject gecoördineerd door een regiebehandelaar. Deze BIG-geregistreerde behandelaar bewaakt de rode draad in uw traject, stelt samen met u het behandelplan op en evalueert de voortgang minimaal eens per drie maanden. Zo blijft de behandeling afgestemd op wat op dat moment nodig is, ook wanneer het traject langer loopt.
Wat u kunt verwachten bij Mavera GGZ
Een traject start altijd met een zorgvuldige intake, waarin we samen in kaart brengen welke patronen spelen en wat passende behandeldoelen zijn. Bij Mavera GGZ werken wij met psychologen en een psychiater; onze regiebehandelaren zijn BIG-geregistreerd en basispsychologen werken onder hun supervisie. Wij bieden zorg in meerdere talen, waaronder Nederlands, Turks, Engels, Oekraïens, Pools, Oeigoers en Arabisch. Voor specialistische GGZ is een verwijzing van de huisarts nodig.
De gemiddelde wachttijd voor een intake bedraagt ongeveer zes weken, en de start van de behandeling volgt doorgaans gemiddeld 13 weken na de intake. Mavera GGZ is gecontracteerd met DSW en RMA/RMO, en heeft een betaalovereenkomst met Zilveren Kruis en VGZ. Houd rekening met het verplicht eigen risico, dat in 2026 €385 bedraagt.
Wanneer is directe hulp nodig?
Schematherapie is een traject gericht op duurzame verandering en is niet bedoeld voor acute crisissituaties. Bevindt u zich in een crisis, of bent u bang voor uzelf of anderen? Bel dan 112 of neem contact op met de huisartsenpost.
Heeft u het gevoel dat u al lang tegen dezelfde patronen aanloopt en bent u benieuwd of schematherapie bij u past? Neem contact op met uw huisarts voor een verwijzing, of bel Mavera GGZ op 010 – 254 38 96 voor meer informatie.
De informatie in dit artikel is algemeen en vervangt geen individuele diagnostiek, indicatiestelling of poliscontrole. Of behandeling passend en vergoedbaar is, wordt individueel beoordeeld.
Trefwoorden
